Rozwiń język: pl
 
 

SenatRzeczypospolitejPolskiej

Wydarzenia

Spotkanie komisji spraw zagranicznych parlamentów Grupy Wyszehradzkiej nt. zagrożeń dla bezpieczeństwa i jedności Europy

Przedstawiciele komisji spraw zagranicznych parlamentów państw Grupy Wyszehradzkiej spotkali się 28 lutego 2017 r.  w Warszawie, aby dyskutować o najważniejszych wyzwaniach w kwestii polityki europejskiej i bezpieczeństwa oraz wpływu na nie zwycięstwa Donalda Trumpa w wyborach.

Byli wśród nich przewodniczący senackiej Komisji Spraw Zagranicznych i Unii Europejskiej Marek Rocki i jej wiceprzewodniczący Ryszard Majer. W spotkaniu wzięli także udział przedstawiciele polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych  oraz eksperci Ośrodka Studiów Wschodnich i Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.  

Otwierając spotkanie, marszałek Sejmu Marek Kuchciński odniósł się do ożywionej debaty na temat potrzeby odnowy Unii Europejskiej, która toczy się wśród państw członkowskich. Jego zdaniem, minione lata udowodniły, że Unia nie potrafi sobie radzić z najważniejszymi problemami. Zarzucił jej bezradność w procesach migracyjnych, przyzwolenie na podejmowanie przez instytucje unijne działań prowadzących do nierówności politycznej i wzrostu nastrojów antyintegracyjnych, czego efektem był Brexit, sprzyjanie projektom federalizacyjnym prowadzącym do utworzenia superpaństwa, pojawienie się projektów dzielących Unię według różnych prędkości, zamknięcie się Wspólnoty przed innymi państwami europejskimi oraz przyzwolenie na zaniechanie działań wzmacniających współpracę parlamentarną. „Mimo to widzę szansę” – zadeklarował marszałek Kuchciński. Według niego, ta szansa to odbudowa podstaw europejskiej integracji wokół takich zasad, jak wolność narodów, równość państw, jedność kontynentu i pomocniczość. Podkreślił też szczególną w tym względzie rolę państw Europy Środkowej, których wyrazicielem jest Grupa Wyszehradzka, oraz dyplomacji parlamentarnej.       

Wiceminister spraw zagranicznych Marek Ziółkowski zwrócił uwagę na to, że prezydencja polska w Grupie Wyszehradzkiej odbywa się w nadzwyczaj skomplikowanej sytuacji nie tylko dla regionu, ale całej Europy.  Brexit, wojna na wschodzie Ukrainy i ekonomiczne spowolnienie to czynniki, które podmywają podwaliny gospodarki europejskiej i ograniczają możliwości rozwoju w wielu dziedzinach. „Powstaje ryzyko politycznej i ekonomicznej fragmentacji kontynentu, które może naruszyć projekt europejski” – ocenił. Uważa on, że V4 potwierdziła swą efektywność w ostatniej dekadzie, natomiast obecny okres jest zupełnie inny – należy więc  prowadzić konsultacje nad stanem więzi europejskich i atlantyckich i koordynować stanowiska.    

Dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich Adam Eberhardt był kolejnym uczestnikiem spotkania, który mówił o tym, że zachodzące teraz procesy nie mają precedensu w historii, a jednocześnie niezwykle trudno poddają się tradycyjnej analizie. Wspomniał przy tym o globalizacji, rosnącej roli Chin, zwycięstwie Donalda Trumpa i  nowych technologiach. Zwrócił uwagę na kryzys otoczenia państw Europy Środkowej, związany z wzrastającym zagrożeniem z powodu agresywnej polityki Rosji, i kryzys integracji europejskiej związany z filarem gospodarczym i społeczno-politycznym (przykładem chociażby zadłużenie Grecji czy wzrost nastrojów populistycznych). Jest on zdania, że maleje nasz potencjał transformacyjny, powstaje też pytanie,  jak wspierać transformację na Ukrainie i integrację Bałkanów Zachodnich. Adam Eberhardt odnotował osłabienie więzi atlantyckich oraz efektywną politykę Rosji w Syrii, marginalizującą państwa europejskie. Wymienił trzy zagrożenia – utratę znaczenia NATO jako gwaranta bezpieczeństwa dla Grupy Wyszehradzkiej, słabnięcie przywództwa amerykańskiego w NATO i wojnę na Ukrainie. „Jesteśmy w okresie ogromnych turbulencji z rosnącą niestabilnością naszego sąsiedztwa” – powiedział.

Karel Schwarzenberg, przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Izby Poselskiej Czech, zaprezentował inne podejście niż pozostali uczestnicy. W jego opinii należy ujednolicić stanowisko, nie koncentrując  się na narzekaniu i wyliczaniu błędów innych państw, tylko na podejmowaniu wyzwań. „Jesteśmy w kryzysie, ale w kryzysie należy iść do przodu. Wyzwaniom należy sprostać wspólnie – jako Europa i jako Grupa Wyszehradzka” – uznał. Jego zdaniem, wszyscy tylko chcą pieniądze z Brukseli, ale nie chcą podejmować nowych obowiązków. „Prawdą jest, że Unia nieodpowiednio chroniła swe granice, ale czy my przekazaliśmy jej pieniądze, środki, narzędzia na taką obronę?” – zapytał. Zachęcał do złożenia konkretnych planów firmowanych jako V4.           

Grzegorz Schetyna, przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, zwrócił uwagę na zagrożenia związane z zamykaniem się starych krajów unijnych w swoim gronie i wykluczeniem nowych państw oraz na „biznesowy” sposób uprawniania polityki. „Polityka transakcyjna jest niebezpiecznym zjawiskiem” – powiedział. Jego zdaniem, nie byłoby dobrze, aby za prezydentury Donalda Trumpa właśnie taki rodzaj polityki się upowszechnił.

Tematem drugiej sesji spotkania była sytuacja w południowym sąsiedztwie Unii Europejskiej, a wystąpienie wprowadzające do debaty wygłosił Bartosz Wiśniewski, szef Biura Badań i Analiz Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Podkreślił, że choć – przede wszystkim dzięki współpracy z Turcją – udało się ograniczyć napływ uchodźców i migrantów do Unii, to główne przyczyny migracji nie zostały zlikwidowane. Wojny domowe, niestabilność polityczna, zastój gospodarczy, galopujący wzrost demograficzny i pogarszające się warunki klimatyczne popychają miliony ludzi do opuszczenia swoich krajów od Azji Centralnej przez Bliski Wschód po Afrykę Środkową i Północną. Dr Wiśniewski przedstawił również przebieg debaty nad reformą unijnej polityki azylowej.

Uczestnicy spotkania zgodzili się, że państwa Grupy Wyszehradzkiej powinny starać się utrzymywać wspólne stanowisko w kwestii zmian wspólnej polityki migracyjnej i azylowej Unii Europejskiej oraz prezentować postawę proaktywną – nie ograniczać się do krytyki propozycji Komisji Europejskiej, lecz przedstawiać również własne pomysły na zarządzanie przepływami migracyjnymi. Podkreślano znaczenie skutecznej ochrony granic Unii, a także wsparcia tych państw na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej, które udzieliły schronienia dużej liczbie uchodźców i przez które przebiegają najbardziej uczęszczane szlaki migracyjne.

Zsolt Nemeth i Karel Schwarzenberg zaznaczyli, że Unia Europejska potrzebuje bardziej dynamicznej polityki wobec Bałkanów Zachodnich. Tylko zwiększone inwestycje oraz presja na kontynuowanie reform może doprowadzić do zmniejszenia bezrobocia w tym regionie i przekonać rzesze młodych ludzi do pozostania w swoich krajach.  

Grupa Wyszehradzka jest regionalną formą współpracy czterech państw Europy Środkowej: Polski, Czech, Słowacji i Węgier. Za datę jej powstania przyjmuje się 15 lutego 1991 r. Prezydencja w Grupie pełniona jest na zasadzie rotacji i trwa rok. Od 1 lipca 2016 r. do 30 czerwca 2017 r. prezydencję sprawuje Polska.

Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
realizacja: Ideo powered by: CMS Edito