Rozwiń język: pl
 
 
Senat Rzeczypospolitej Polskiej

Wydarzenia

Konferencja „Doświadczenia stosowania ustawy o petycjach”

W Senacie 25 listopada 2016 r., po ponadrocznym obowiązywaniu ustawy o petycjach, dyskutowano o skuteczności i użyteczności składania i rozpatrywania petycji. Konferencja „Doświadczenia stosowania ustawy o petycjach. Dobre i złe praktyki, znaki zapytania, propozycje zmian”, zorganizowana przez Kancelarię Senatu wspólnie z Instytutem Spraw Publicznych, zakończyła ogólnopolską kampanię informacyjno-edukacyjną PETYCJA – TWOJE PRAWO, prowadzoną przez Kancelarię Senatu wspólnie z Instytutem Spraw Publicznych i Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich.

Uczestnicy senackiego spotkania byli zgodni, że niezbędne jest dalsze upowszechnianie wiedzy o petycjach zarówno wśród obywateli, jak i władz różnego szczebla. Wskazywali także na problemy wynikające z trudności rozróżnienia petycji i wniosku, potrzebę umożliwienia zaskarżenia procesu rozpatrywania petycji czy nieograniczania składania petycji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Uznali, że choć stosowanie ustawy budzi zastrzeżenia, to na zmianę przepisów należy jeszcze poczekać.

Otwierając konferencję, wicemarszałek Adam Bielan przypomniał, że ustawa o petycjach, która obowiązuje od 2015 r., została uchwalona z inicjatywy Senatu. Podkreślił, że Izba już od ponad 7 lat rozpatruje petycje. Zadanie to zostało powierzone Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, która w tym czasie pracowała nad 186 petycjami. Zdaniem wicemarszałka petycje stanowią dla obywateli ważne prawo, z którego korzystają. Świadczy o tym trzykrotny wzrost liczby składanych do Senatu petycji po wejściu w życie ustawy o petycjach.

Rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar podkreślił, że jego biuro nie tylko monitoruje stosowanie ustawy, ale także jest adresatem petycji. Poinformował, że w 2016 r. do jego biura wpłynęło 100 petycji. Część z nich została skierowana do odpowiednich urzędów. W ramach monitoringu zaś podjęto interwencje w sprawie składania petycji do Sejmu za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz w sprawie propozycji ministerstwa rozwoju, aby petycja była opatrzona kwalifikowanym podpisem. Rzecznik praw obywatelskich wskazał też na potrzebę propagowania nie tylko prawa do petycji, ale także do informacji publicznej.

W ocenie przewodniczącego Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji senatora Michała Seweryńskiego petycje sprawdziły się jako narzędzie służące rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego. Senator zwrócił uwagę, że obywatele mają trudności w rozróżnieniu i właściwym posługiwaniu się instrumentami prawnymi, takimi jak wniosek, skarga, petycja, apel czy inicjatywa obywatelska. Przewodniczący komisji praw człowieka podkreślił też, że większość rozpatrywanych przez komisję petycji powinna zostać skierowana do organów lokalnych.

Informację o kampanii upowszechniającej ustawę o petycjach przedstawiła Danuta Antoszkiewicz, kierownik Działu Petycji i Korespondencji w Kancelarii Senatu. Kampania rozpoczęła się 20 maja 2015 r. i była skierowana do obywateli, a także władz różnego szczebla, administracji publicznej, w szczególności samorządów terytorialnych i organizacji społecznych. Na potrzeby kampanii uruchomiona została specjalna strona internetowa www.petycje.edu.pl, na której zamieszczane były m.in. publikacje i materiały informacyjne. Powołana została koalicja na rzecz upowszechniania prawa o petycjach, do której zaproszono organizacje społeczne, reprezentujące interesy różnych grup wobec władz i administracji publicznej. Do najbardziej aktywnych należały: Centrum Edukacji Obywatelskiej, portal „Zmieńmy to” i Podkarpackie Centrum Edukacji Prawnej. Kampanię wsparło Stowarzyszenie Polskich Mediów. Główne działania kampanii polegały m.in. na spotkaniach z obywatelami i przedstawicielami samorządu terytorialnego, projektach edukacyjnych dla młodzieży ponadgimnazjalnej i studentów, warsztatach dla dziennikarzy prasy regionalnej. Przeprowadzono również konkurs „Petycja i odpowiedzialna aktywność obywatelska”, skierowany do dziennikarzy prasowych, telewizyjnych, radiowych i internetowych, tworzących dla mediów o zasięgu lokalnym lub regionalnym oraz autorów materiałów informacyjnych zamieszczanych w mediach obywatelskich, portalach lub blogach internetowych skierowanych do społeczności lokalnych. Inne działania to szkolenie ambasadorów rzecznika praw obywatelskich i urzędników Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, promowanie petycji podczas obrad Parlamentu Seniorów, zorganizowanego w Sejmie, oraz na spotkaniach w Uniwersytetach Trzeciego Wieku.

Uczestnicy konferencji zapoznali się także z raportem podsumowującym monitoring wdrażania ustawy o petycjach, przygotowanym przez Instytut Spraw Publicznych w ramach projektu „Upowszechnienie wiedzy na temat petycji jako instrumentu zwiększającego wpływ obywateli na decyzje podejmowane przez administrację publiczną”, dofinansowanego ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. Jak mówił Tomasz Schimanek z Instytutu Spraw Publicznych monitoring wykazał, że pomimo rocznego vacatio legis ustawy o petycjach i kampanii informacyjnej dopiero wejście w życie ustawy uruchomiło proces przygotowania się do jej stosowania zarówno przez adresatów, jak i obywateli. Prawie po roku obowiązywania ustawy sytuacja znacząco się poprawiła, ale nadal nie wszystkie samorządy gminne umieszczają na swoich stronach lub w BIP informacje o petycjach. Zaobserwowano wiele braków lub niedociągnięć po stronie adresatów petycji, np. przekroczenie czasu ich rozpatrzenia, lakoniczność uzasadnień rozstrzygnięć petycji, brak informacji o reakcji adresata na pozytywnie przez niego rozpatrzone petycje. Z kolei składający petycje nie zawsze pamiętali o podaniu danych wszystkich podmiotów, w imieniu których składali petycje, niekiedy nie radzili sobie ze zrozumiałym, przejrzystym przedstawieniem swojego żądania i jego uzasadnieniem. Składającym petycje sprawiało również często kłopot odróżnienie petycji od skargi, a przede wszystkim od wniosku; problem ten mieli też adresaci petycji. Niektórzy składający petycje wykorzystują je jako formę reklamy własnych usług czy produktów, a nawet jako formę wymuszenia na adresacie ich zakupu.

Zapis video konferencji

Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
Foto Katarzyna Czerwińska
realizacja: Ideo powered by: CMS Edito