Rozwiń język: pl
 
 
Senat Rzeczypospolitej Polskiej

Wydarzenia

Debata poświęcona działaniom na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce

Z inicjatywy marszałka Stanisława Karczewskiego w Senacie, 23 listopada 2017 r., odbyła się konferencja „Współpraca administracji rządowej i samorządowej – niezbędne narzędzie poprawy jakości powietrza w Polsce”.

Otwierając debatę, marszałek Senatu podkreślił, że walka ze smogiem, zainicjowana przez organizacje pozarządowe, jest jednym z priorytetów rządu. „Ani rząd, ani samorząd, ani organizacje pozarządowe nie poradzą sobie same z tym problemem. Aby skutecznie walczyć ze smogiem, potrzebne są systemowe rozwiązania, skoordynowane działania i współpraca administracji centralnej z samorządową” – przekonywał. Marszałek Senatu zapowiedział też kolejne spotkanie z udziałem m.in. przedstawicieli resortów edukacji i zdrowia.

Jak mówił wicepremier, minister finansów i rozwoju Mateusz Morawiecki, na 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w UE 33 są w Polsce. „Chcemy z tym walczyć” – zapewnił. Służyć ma temu przyjęty przez rząd w kwietniu 2017 r. program „Czyste powietrze”. Wicepremier zwrócił uwagę, że często pomijanym problemem jest przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu. „Co z tego, że będziemy mieli piękne rozporządzenia, czujniki, jeśli ludzi nie będzie stać na palenie czystym paliwem” – stwierdził. W jego opinii problem smogu w Polsce uda się rozwiązać dzięki m.in. informatycznej bazie danych o źródłach ciepła we wszystkich budynkach w Polsce, a także programowi ograniczającemu ubóstwo energetyczne.

„Od 1989 r. nikt w sposób systemowy nie zajął się problemem smogu” – mówiła wiceminister rozwoju Jadwiga Emilewicz. Poinformowała, że w ramach realizacji programu „Czyste powietrze” udało się określić standardy emisyjne dla kotłów na paliwo stałe – 1 października 2017 r. weszło w życie rozporządzenie, wprowadzające zakaz produkcji i sprzedaży tzw. kopciuchów, stosowanych głównie w gospodarstwach domowych oraz małych i średnich zakładach. Zakończyły się też uzgodnienia międzyresortowe w sprawie projektu ustawy o jakości paliw; w przyszłym tygodniu powinien on wejść pod obrady Rady Ministrów. Trwają też prace nad projektem ustawy o elektromobilności, który przewiduje m.in. wprowadzenie od 2020 r. stref niskoemisyjnych w miastach liczących powyżej 100 tys. mieszkańców.

Dr Artur Badyda z Politechniki Warszawskiej, powołując się na wyniki badań przeprowadzonych wspólnie z Wojskowym Instytutem Medycznym, wskazał na negatywny wpływ zanieczyszczonego powietrza na zdrowie; wzrasta przede wszystkim zachorowalność na choroby krążeniowo-oddechowe. Polska zajmuje 1. miejsce w Europie pod względem wielkości stężenia w atmosferze pyłu zawieszonego PM2,5 i benzo(a)pirenu, a 2. pod względem stężenia pyłu PM10. „Jeżeli jakość powietrza nie poprawi się, będziemy z tego powodu chorować i przedwcześnie umierać” – zaznaczył dr Artur Badyda. Dodał, że według WHO w Polsce w 2010 r. koszty przedwczesnych zgonów spowodowanych zanieczyszczeniami w powietrzu wyniosły 101 mld dolarów.

Na bardzo skomplikowany system ochrony powietrza w Polsce, brak koordynacji działań na rzecz poprawy jakości powietrza na szczeblu rządowym i spójnego systemu finansowania ochrony powietrza wskazał prezes Najwyższej Izby Kontroli Krzysztof Kwiatkowski. Podkreślił, że NIK wielokrotnie zwracała uwagę na problem zanieczyszczeń trafiających do atmosfery i konieczność zmniejszenia ich emisji. Przypomniał, że już w 2000 r. we wnioskach z kontroli realizacji zadań w zakresie ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami NIK wskazywała na konieczność m.in. określenia norm jakościowych spalanych paliw. W kontroli w 2014 r. izba zwróciła uwagę, że powinny zostać określone standardy emisyjne dla nowych kotłów węglowych małej mocy, wykorzystywanych w gospodarstwach domowych. Z kolei w 2016 r. NIK stwierdziła, że skontrolowane gminy w województwie śląskim nieskutecznie działały na rzecz ograniczania niskiej emisji z kotłowni przydomowych i gminnych. Prezes Krzysztof Kwiatkowski poinformował, że w 2018 r. zostaną ogłoszone wyniki międzynarodowej kontroli jakości powietrza w Europie, która objęła 15 krajów UE, w tym Polskę. Podkreślił, że raport pokaże nie tylko poziom zanieczyszczenia powietrza w poszczególnych państwach, ale także, jakie rozwiązania legislacyjne i organizacyjne zastosowały kraje, które rozwiązały problem smogu lub go ograniczyły.

Zdaniem Andrzeja Guły z Polskiego Alarmu Smogowego wystarczy zastosować wyniki kontroli NIK z 2000 r. i 2014 r., a problem smogu zostanie rozwiązany. Andrzej Guła zwrócił uwagę, że na 5,5 mln domów jednorodzinnych 3,5 mln jest ogrzewanych przestarzałymi kotłami. 40% domów nie ma żadnego ocieplenia. „Zmiana tego to ogromne wyzwanie cywilizacyjne. Bez aktywnej roli rządu samorządy sobie z tym nie poradzą” – przekonywał Andrzej Guła. Wskazał na potrzebę zmiany programów wspierających poprawę jakości powietrza. Chodzi o ulgi podatkowe, kredyty na preferencyjnych warunkach, wsparcie osób, których nie stać na wymianę przestarzałych kotłów. „Wartość inwestycji w czyste powietrze to 100 mld zł, a koszt przedwczesnych zgonów spowodowanych zanieczyszczeniami w powietrzu to 300 mld zł. Może czas na bardziej odważne kroki” – zachęcał Andrzej Guła.

Uczestnicy konferencji zapoznali się też z pracami nad zintegrowanym systemem wsparcia polityki i programów ograniczania niskiej emisji, prowadzonymi przez Ministerstwo Rozwoju, instytuty: Łączności, Ochrony Środowiska, Chemicznej Przeróbki Węgla i Stowarzyszenie Krakowski Alarm Smogowy. Ma to być informatyczny system inwentaryzacji wszystkich budynków w Polsce wraz z informacją o tym, jak są ogrzewane. Pilotażowy system został opracowany dla Skawiny.

Mateusz Morawiecki. Debata...
Stanisław Karczewski. Debata...
Krzysztof Kwiatkowski. Debata...
Jadwiga Emilewicz. Debata...
Andrzej Guła Debata...
Artur Badyda. Debata...
Debata poświęcona działaniom...
Debata poświęcona działaniom...
realizacja: Ideo powered by: CMS Edito